Шахматы

Шахматы - нэбгыритӀу зэдешӀэрэ Ӏанэ джэгукӀ. Ар стратегическэ джэгукӀ, ащ зыми ымышӀэу къыхэкӀырэ щыӀэп. Ар зыщешӀэхэрэр плӀэнэпэ 64-рэ зэхэлъ пхъэбгъу плӀэнэпэу, пшӀырэ-пшӀырэу зэхэуцогъэу зэхэлъыр ары. «Фыжьхэр», «шӀуцӀэхэр» зыфаӀохэрэ ешӀакӀохэм нэбгырэ пшӀыкӀутфыр агъэӀорышӀэ: зы пачъыхь, зы пачъыхьашъхь, тхьаусыхъуитӀу, плӀэнитӀу, шыитӀу ыкӀи лъэсрыкӀои 8, ахэмэ зэкӀэми зекӀуакӀэ зэфэшъхьаф яӀ. Пыим ифигурэр зытетыгъэ уцупӀэм уифигурэр бгъэуц зыхъукӀэ, ар къэоубыты. Пыим ипачъыхьэ «мат» епшӀыныр (къэубытыгъэ зэрэхъущтымкӀэ уегъэщынэрэр) джэгуным имурад. ЗэдешӀэу джэгуныр аухынымкӀи амал заулэ щыӀ.